IESOFT گروه نرم ‌افزارى دانشگاه علم و صنعت ایران

با نام و یاد دوست که هر چه داریم از اوست

بدست آوردن بهترین جواب ممکن برای یک مسأله با توجه به شرایط و محدودیت­های حاکم بر آن را بهینه سازی گویند.

امروزه مهندسان، در رشته­های مختلف مهندسی، مجبور به تصمیم گیری در مراحل مختلف کاری خود هستند. اغلب، هدف نهایی این تصمیمات، ارائه مدلی برای کمینه کردن انرژی لازم و افزایش سود است. در حقیقت می­توان بهینه سازی را یافتن شرایطی دانست که علاوه بر تجاوز نکردن از محدودیت­ها، تابع هدف را نیز به سمت مورد نظر سوق می­دهد.

الگوریتم ژنتیک را می­توان یک روش جستجو گر نامید که نحوه جستجو و حرکت به سمت جواب بهینه را بر اساس "اصل بقای بهترین" پایه گذاری می­کند.

الگوریتم ژنتیک یکی از مهمترین الگوریتم­های ابتکاری می­باشد که از آن برای بهینه سازی توابع مختلف استفاده می­شود. در این الگوریتم اطلاعات گذشته با توجه به موروثی بودن الگوریتم استخراج شده و در روند جستجو مورد استفاده قرار می­گیرد.در اغلب منابع 4 تفاوت عمده برای الگوریتم ژنتیک و دیگر روش­های بهینه سازی ذکر شده است که عبارت اند از:

1-    الگوریتم ژنتیک اغلب با مجموعه­ای از جواب­های کد گذاری شده کار می­کند نه با خود آنها.

2-    الگوریتم ژنتیک برای یافتن جواب بهینه، کار را با مجموعه­ای از جواب­ها شروع می­کند نه با یک نقطه.

3-    این الگوریتم برای تولید نسل­های بعد از تابع برازش استفاده می­کند.

4-    الگوریتم ژنتیک از قواعد انتقال احتمالی استفاده می­کند نه از قواعد قطعی.

Akhlaghy.ali@gmail.com

تالیفات جدید گروه نرم افزاری

١-آموزش نرم افزار Lingo 10

2-SPC همگام با Minitab

3- MSA همگام با Minitab

جزوات آموزشی در حال تالیف:

1-

به نام خالق زیبایی­ها

سیستم داینامیک، در سال 1960 توسط یکی از اساتید دانشگاه MIT به نام W.Forrester مطرح گردید. سیستم داینامیک، روشی است برای حل مسائل در سطوح بالای مدیریتی و سطوح کلان. در سیستم داینامیک بر خلاف دیگر رویکرد­ها و روش­ها، برای تحلیل سیستم، علاوه بر شکست سیستم به زیر سیستم­های آن، از ترکیب زیر سیستم­ها و کشف ارتباطات نهان آنها نیز استفاده می­شود.

علی اخلاقی  Akhlaghy.ali@gmail.com

v     مرحله چهارم: طراحی منطقی داده 

ورودی های این مرحله: DFD فیزیکی مطلوب، مدل موجودیت، شرح موجودیت های مرحله دوم و شرح ورودی-خروجی ها.

خروجی های مرحله: مدل موجودیت منطقی و مجموعه ای تجدید نظر شده از شرح موجودیت ها.

ERD منطقی مبنایی برای طراحی پایگاه داده و طراحی فیزیکی پرونده هاست و شرح موجودیت ها نیز مبنایی برای تهیه شرح رکورد ها می­باشد.

با نام و یاد او

 DFD ها اولین بار توسط De Marco در سال 1978، وپس از آن توسط Sarson & Gane در سال 1979 معرفی شد. از DFD ها برای تحلیل و طراحی سیستم ها استفاده می شود، که بر خلاف فلوچارت ها چندین عمل و پردازش را به صورت همزمان و شبکه ای نشان می¬دهد. به طور کلی DFDها به دو نوع کلی منطقی و فیزیکی تقسیم می¬شود، که هر کدام از آنها برای هر دو سیستم موجود و مطلوب رسم می¬گردد.

مراحل رسم آنها به ترتیب زیر است:

 1- DFD فیزیکی موجود

 2- DFD منطقی موجود

 3- DFD منطقی مطلوب

 4- DFD فیزیکی مطلوب

 تاکید DFDها بر وجوه منطقی سیستم است. DFD، به سیستم به صورت جریان های داده ای که وارد آن شده و پردازش هایی که بر روی آنها انجام می¬شود، تا برون داده هایی تولید شود، می¬نگرد.

یک DFD از 4 رکن تشکیل شده:

 Entity, Data Store, Data Flows, Processes

پیکان ها در DFD نماینده جریان داده ها، دایره ها نشان دهنده پردازش ها است، مستطیل های ناقص نشان دهنده ذخایر داده و مستطیل کامل نماینده عناصر داخلی و خارجی است که ایجاد کننده و یا دریافت کننده داده ها هستند.

علی اخلاقی

akhlaghy.ali@gmail.com

v  مرحله سوم: انتخاب گزینه مطلوب 

ورودی این مرحله،  DFD  منطقی مطلوب است و مستندات تهیه شده در مرحله دوم نیز در این مرحله به کار می­روند. هدف مرحله سوم، تهیه مجموعه ای از DFD های فیزیکی مطلوب می­باشد. این مستندات حاوی مشخصات کلان در زمینه چگونگی پیاده سازی سیستم است.   DFD های منطقی مطلوب راه حل مشکلات و تامین نیازمندیهای سیستم را نشان می­دهد. هدف مرحله سوم، تهیه مجموعه ای از DFD های فیزیکی می­باشد که سیستم مطلوب را با ملاحظه تمامی محدودیت ها، از قبیل سخت افزار، نرم افزار و نیروی انسانی در دسترس، به نمایش می­گذارد.سیستم فیزیکی جدید در صورتی مطلوب است که به بهترین نحو بتواند از یکسو میان نیازمندیها با سخت افزار و نرم افزار و کاربر تناسب برقرار کرده و از سوی دیگر در چارچوب منابع موجود، قابل پیاده سازی باشد. مرحله سوم، مرحله ای است که رسما میان یافته های مطالعات امکان سنجی، اصول مرجع پروژه، مشخصات تفضیلی نیازمندیها و سیستمی که در نهایت باید طراحی و پیاده سازی شود، ارتباط برقرار می کند. 

سه وظیفه:1- ایجاد گزینه های مختلف:تعدادی گزینه را به همراه تحلیل هزینه - فایده هر یک پیشنهاد می کند.2- انتخاب گزینه مطلوب.3- اعمال محدودیت های طراحی: برخی محدودیت ها را در راستای  طراحی گزینه انتخاب شده اعمال می­کند.   

به نام یزدان پاک

v     مرحله دوم: مشخصات نیازمندی ها

مشخصات منطقی نیازمندی ها، آنچه سیستم مطلوب باید انجام دهد را مشخص می کند. ایجاد DFD منطقی مطلوب و مدل موچودیت مطلوب، بالاترین سطح مشخصات را تهیه می کند.

DFD منطقی مطلوب و مدل موچودیت مطلوب را می­توان از اصلاح DFD منطقی و ومدل موجودیت موجود بدست آورد و یا اینکه آنها را مستقیما بر اساس فهرست مشکلات و نیازمندی ها بر اساس اطلاعات تفضیلی تدوین نمود.

در این مرحله با تهیه ماتریس موجودیت- کارکرد و تاریخچه زمپندگی موجودیت ها و تدوین مستنداتی پیرامون شرح کارکردها، شرح موجودیت ها، شرح ورودی ها/ خروجی ها و بالاخره شرح جریان های داده، به دیدگاه سومی از وضعیت مطلوب دست خواهیم یافت.

مشخصات کامل نیازمندی ها، هفت مجموعه از مستندات را به شرح زیر شامل می­شود:

1-      DFD منطقی مطلوب

2-      ERD تجدید نظر شده

3-      شرح موجودیت ها

4-      شرح ورودی / خروجی ها

5-      شرح کارکرد ها

6-      ماتریس موجودیت – کارکرد

7-      تاریخچه زندگی موجودیت

که تهیه هر مورد به عنوان وظایف این مرحله از SSADM خواهد بود.

                  با نام و یاد او که هر چه داریم از اوست

در این بخش به معرفی متدولوژی SSADM می­پردازیم.

SSADM در واقع یک متدولوژی برای انجام مراحل (تحلیل و طراحی) از چرخه توسعه سیستم (SDLC) است. که بخش تحلیل آن شامل دو بخش است:1- بررسی وضع موجود 2- تحلیل وضع موجود و بخش طراحی آن به طراحی وضع مطلوب اختصاص دارد.تحلیل و طراحی ساخت یافته سیستم ها یک روش شناسی است که اقدام به ترکیب فنون موجود برای تحلیل و طراحی سیستم ها می­کند. SSADM صرفا یک مجموعه از فنون مختلف نیست، بلکه یک رویکرد قدم به قدم برای بررسی وضعیت موجود و تدوین سیستم مطلوب است. SSADM به شش مرحله تقسیم می­شود که هر مرحله دارای یک مجموعه اهداف کاملا تعریف شده و مجزا است. مراحل به شرح زیر است:

1-      تحلیل

 2-      مشخصات نیازمندی ها

 3-      انتخاب گزینه مطلوب

 4-      طراحی منطقی داده ها

 5-      طراحی منطقی پردازش ها

 6-      طراحی فیزیکی

چرا از این متدولوژی استفاده می­کنیم؟

SSADM با تامین دقیق نیازمندی های کاربران در همان مراحل اولیه موجب کاهش چشمگیر هزینه و زمان پروژه می­شود. تامین نیازمندی های کاربران در مراحل اولیه شاید مهم ترین مزیت این کارکرد باشد که عمدتا از مشارکت کاربر در تمامی مراحل فرایند توسعه سیستم ناشی می­شود.قالب های مستند سازی، موجب قابل درک شدن مشخصات سیستم توسط کاربر می­شود.SSADM تیم پروژه را وادار می­سازد که خیلی زود وارد جزییات شده تا از صحت نیازمندی ها و مشخصات سیستم جدید مطمئن شود. با این کار هزینه های پنهان تحلیل و طراحی که در دیگر روش های کاری متداول در آخرین مراحل، خود را نشان می­دهد، از ابتدای کار مشخص می­گردد.SSADM در بردارنده مستندات تفضیلی به عنوان جزئی جدایی ناپذیر از روش شناسی است.و مهم ترین مزیت SSADM آن است که کاربر را قادر می­سازد به سیستم مورد نیاز و دلخواه خود دست یابد.

فنون SSADM :اصلی ترین فنون SSADM عبارت اند از: -          نمودار جریان داده (DFD)-          مدل موجودیت (ERD) -          هنجار سازی (Normalization)-          شرح پردازش ها (Process Outline)-          کنترل طراحی های فیزیکی (Physical Design Control) 

 برای اجرای SSADM چند فعالیت دیگر را نیز باید انجام داد که عبارت اند از:

عطف متقابل (Cross Reference):

عطف متقابل یک مجموعه از اشیا به مجموعه دیگر در مراحل 1و2 به منظور بررسی صحت و جامعیت مدل به کار می­رود.

ماتریس موجودیت- کارکرد:

فنی است که در نهایت منجر به ایجاد تاریخچه زندگی موجودیت می­گردد. این کار ماتریسی را تشکیل می دهد که موجودیت ها سطر آن و کارکردها ستون آن را می سازد.تکمیل این ماتریس بر اساس DFD و عطف متقابل مخارن داده و موجودیت ها صورت می گیرد.

تاریخچه زندگی موجودیت (Entity Life History):

نمایشی تصویری است که توالی کارکردها و زمان عمل آنها را نشان می دهد.

 v      مرحله اول- تحلیل:

این مرحله با بررسی مقدماتی سیستم موجود، شروع و با ایجاد سه دسته مستندات شامل DFD منطقی وضعیت موجود، مدل موجودیت و فهرستی از مشکلات و نیازمندی های سیستم مطلوب خاتمه می­یابد.نکته بسیار مهم: چون در عمل امکان بررسی کامل و جامع سیستم موجود به نحوی که هنگام ایجاد DFD و ERD هیچ گونه ابهامی نباشد، وجود ندارد باید این وظایف را به صورت یک مجموعه تکرار شونده در نظر بگیریم.تهیه DFD فیزیکی موجود، ایجاد ERD وظایفی هستند که موجب سازماندهی نتایج بررسی های مقدماتی در قالب مدلهای معنی دار می­شوند.وظیفه ایجاد عطف متقابل مخازن داده – موجودیت و تهیه DFD منطقی موجود، به منظور تبدیل DFD فیزیکی موجود به حالت منطقی آن صورت می­گیرد.آخرین وظیفه در این مرحله تهیه فهرست مشکلات و نیازمندی های سیستم جدید است.

علی اخلاقی

akhlaghy.ali@gmail.com

آشنایی با معماری سازمانی و جایگاه آن در تحلیل سیستممعماری و چرایی سیستم­های اطلاعاتی:

شروع عصر رقابتی باعث اهمیت یافتن اطلاعات در سازمان­ها و صنایع شد و بشر هر روز نیاز­ها و توقعات بیشتری در زمینه­ی ذخیره­سازی، پردازش و فراخوانی اطلاعات داشت. این نیاز روزافزون که با سیر تکاملی پیشرفت رایانه هم­گام بود، نقطه­ی تولد سیستم­های اطلاعات (IS ها) بود.IS ها که نخستین بار در دهه­ی شصت قرن بیستم در قالب سیستم­های عملیاتی اولیه­ی سازمان یا TPS ها بروز کردند، روز به روز پیشرفت کرده و نیازهای بیشتری را ارضا می­کردند. به طوری که نتیجه­ی آن در دهه­ی هفتاد سیستم­های اطلاعات مدیریت یا MIS ها بودند. این روند تا ابتدای قرن بیست و یکم که نسل جدید سیستم­های برنامه­ریزی منابع سازمان یا ERP به وجود آمد ادامه یافت. روند تکاملی سیستم­های اطلاعاتی در اثر تکامل معماری رایانه روز به روز طی شد. این سیر سریع طبعاً مشکلاتی را به همراه داشت. بخش­های مختلف سازمان سریعاً و بدون برنامه­ریزی قبلی مجهز به IS می­شدند بدون این که یکپارچگی بین این بخش­ها حفظ شود.

داوود رضائی

  rezaiesoft@gmail.com

مديريت الكترونيكي چيست؟ (eManagement)

بكارگيري فن آوري اطلاعات در امر مديريت باعث بالا رفتن كارايي سازمان و در نتيجه رسيدن به كمال مطلوب مديريت است.

آيا در سازمان شما مديريت الكترونيك وجود دارد؟

 مديريت الكترونيك هم‌ راستا با فن آوري اطلاعات مي تواند در بسياري از سازمان ها از جمله شركت‌هاي دولتي، خصوصي، موسسات، بانك‌ها و ... با توجه به نياز مورد استفاده قرار گيرد. تفاوتي ندارد كه سازمان و يا سيستم تحت مديريت شما در حوزه توليدي فعاليت مي‌كند و يا خدماتي، در هر سيستمي مديريت الكترونيك باعث افزايش كارايي سازمان مي‌شود.

 مديريت الكترونيك يعني استفاده از فن آوري اطلاعات و امكانات پيشرفته در امر مديريت منابع موجود سازمان براي رسيدن به اهداف مورد نظر.‌